Celebruj każdy posiłek – Slow Food

mat. własny

XXI wiek przebiega pod hasłem: więcej, szybciej, lepiej. Kariera zajmuje czołowe miejsce w życiu wielu ludzi. Związane jest to nieodłącznie ze stresem i szybkim tempem życia. Bardzo ważna jest wydajność oraz wygoda. Nowinki technologiczne ułatwiają codzienne funkcjonowanie w domu i pracy, pozwalają zaoszczędzić tak cenny czas. 

Mnóstwo przydatnych rozwiązań oferuje nam także przemysł spożywczy. Przede wszystkim poprzez dania instant czy gotowe przekąski. Z roku na rok można zauważyć narastający wzrost spożycia produktów fast food. Restauracje proponujące tego typu jedzenie stale przeżywają oblężenie. Przyciągają naszą uwagę nie tylko ceną, ale również szybkością i łatwością w przygotowaniu. Niestety, cierpi na tym nasze środowisko oraz zdrowie, ponieważ żywność wysoko przetworzona zawiera mnóstwo wypełniaczy, spulchniaczy i różnego typu konserwantów. Przy tym nie zawiera żadnych wartości odżywczych. Daje nam złudzenie wartościowego jedzenia, dzięki różnego rodzaju dodatkom i ulepszaczom smaku. Trzeba pamiętać o tym, że nieprawidłowo zbilansowana dieta i bazowanie na produktach gotowych, wysoko przetworzonych skutkuje najczęściej brakiem energii, ciągłym zmęczeniem, zaparciami, cukrzycą typu 2 oraz otyłością. 

Kontra do Fast food

Osoby, których dieta opiera się na wysoko przetworzonych produktach, zawierających w głównej mierze sztuczne barwniki, aromaty i polepszacze, nie akceptują, a często nawet nie znają naturalnych smaków większości pokarmów. Najłatwiejszym przykładem może być świeże krowie mleko lub wyciskany sok jabłkowy. W reakcji na tego typu styl życia powstał ruch społeczny, który kieruje się zupełnie inną ideologią. Określenie slow food oznacza dosłownie powolne jedzenie. Hasło to niesie za sobą wiele przesłań: celebrowanie posiłków, wspieranie lokalnych producentów i dostawców, wybieranie produktów ekologicznych, których produkcja nie jest szkodliwa dla środowiska naturalnego oraz uwrażliwianie ludzi na tradycyjne, pierwotne smaki potraw, dzięki zastosowaniu naturalnych, wysokojakościowych produktów spożywczych.

Historia Slow Food

Slow Food jest międzynarodową organizacją typu non-profit, która powstała w 1986 roku we Włoszech z inicjatywy krytyka kulinarnego Carlo Petriniego. Istnieje anegdota, według której bodźcem do powołania Slow food była decyzja o wybudowaniu najpopularniejszej na świecie restauracji fast food – McDonald’s w zabytkowej części Rzymu, tuż przy Hiszpańskich Schodach. Fakt ten oburzył lokalną społeczność, więc dziennikarze w ramach protestu zorganizowali festyn smaków regionalnych, na którym rozdawali lokalne specjały. Jednak Petrini, który jest nie tylko założycielem, ale także przewodniczącym Slow Food utrzymuje, że protesty w Rzymie nie miały żadnego związku z powstaniem organizacji. W ciągu prawie 30 lat swego istnienia Slow Food z małego regionalnego ruchu rozrósł się w znacznym stopniu i przekształcił w międzynarodowy ruch zrzeszający ponad 60 tysięcy członków na wszystkich kontynentach.

Manifest Slow Food

Organizacja sama siebie określa jako Międzynarodowy Ruch dla Ochrony Prawa do Przyjemności. W 2006 roku Carlo Petrini ujął swoją filozofię w zaledwie kilku słowach: Buono, pulito e giusto, co w odniesieniu do jedzenia można rozumieć jako: dobre, czyste i słuszne. Głównymi celami organizacji są:

  • Promowanie kultury jedzenia, czyli celebrowania i delektowania się posiłkami, doceniania tej chwili zamiast szybkiego i bezrefleksyjnego napełniania żołądków.
  • Ochrona tradycyjnych receptur kuchni regionalnych, promocja lokalnych producentów oraz pierwotnych metod wytwarzania żywności.
  • Organizacja banków nasion naturalnych w celu zachowania różnorodności upraw.
  • Organizacja akcji i cyklicznych imprez, mających na celu promocję kuchni i smaków regionalnych.
  • Edukacja społeczna w kierunku zagrożeń, jakie niesie ze sobą globalizacja, agrobiznes, fast food i uprawy monokulturowe.
  • Sprzeciw wobec inżynierii genetycznej, stosowania pestycydów w procesie upraw oraz sztucznych dodatków do żywności.
  • Prowadzenie programów wspierających małe przedsiębiorstwa rolne.

W związku z postępującym zmniejszeniem produkcji wielu regionalnych wyrobów spożywczych, organizacja powołała specjalny program odbudowy bioróżnorodności nazwany Arką Smaku. Podobnie jak Arka Noego, idea opiera się na ochronie zagrożonych zaniknięciem roślin, zwierząt oraz produktów spożywczych. Pod opieką Arki znajdują się m.in. olej arganowy z Maroko, wanilia z Madagaskaru oraz ser cheddar z hrabstwa Somerset w Anglii. Wśród polskich produktów można wyróżnić: czerwoną krowę pochodzącą z Małopolski, która znajduje się pod opieką zakonu cystersów w Szczyrzycu, miody pitne Macieja Jarosa oraz podhalańskie oscypki produkowane przez baców według tradycyjnej receptury.

Slow Food w Polsce

W Polsce ruch ten zaprezentował się 4 grudnia 2002 roku. Ten stosunkowo późny start może mieć związek z czynnikami ekonomicznymi Polaków oraz mentalnością. Pod koniec lat 80. ubiegłego wieku uzyskaliśmy prawie nieograniczony dostęp do produktów, które wcześniej niedostępne, stały się nagle na wyciągnięcie ręki. Czuliśmy potrzebę zrekompensowania sobie tych wszystkich lat, w których banany i pomarańcze jadło się tylko od święta. Przez to zaniedbaliśmy tradycyjne smaki, które zdawały nam się gorsze od tych „zachodnich”. Wchodząc w nowy wiek zdaliśmy sobie sprawę z bogactwa smaków, jakie oferuje nasza rodzima, regionalna kuchnia. W Polsce prezesem stowarzyszenia jest Jacek Szklarek. Za jego przewodnictwem organizacja przyczyniła się do przygotowania ustawy normującej zasady prawne regulujące wytwarzanie produktów regionalnych w Polsce, bez której, ze względu na prawo unijne, polscy producenci napotykali mnóstwo przeszkód dotyczących produkcji, a tradycyjne metody wytwarzania żywności uznawane były za nielegalne. Poza tym organizacja stale wspiera naszych rodzimych producentów żywności regionalnej oraz ich produktów również na świecie. Są w naszym kraju także lokale, które działają według ideologii Slow Food. Restauracje serwujące dania z produktów regionalnych, po przejściu procesu weryfikacyjnego, mogą otrzymać rekomendację Slow Food. Znajdziemy je m.in. w Malborku, Poznaniu, Szczecinie i Warszawie. Dla zainteresowanych tym stylem życia są także kanały kulinarne, takie jak Para w kuchni w kuchnia.tv lub Antonio Carluccio ucztuje w Italii na kanale kuchnia+.

Slow Food w życiu codziennym

Powszechnie uważa się za najszczęśliwsze narody właśnie te, w których posiłki są zawsze małym świętem. Jedzone w towarzystwie najbliższych, wśród gwaru rozmów i poczuciu wspólnoty. Warto starać się wprowadzić zasady Slow Food w naszym codziennym życiu. Traktować spożywane posiłki jak dar, celebrować te momenty w gronie najbliższych osób. Szanować ludzi, którzy przygotowali nasze pożywienie, a także doceniać i wspierać lokalnych producentów, którzy troszczą się o to, by na nasze stoły trafiły produkty najwyżej jakości.

Autor: mgr Olga Rymkiewicz- Poradnia Psychodietetyczna

Tagi: